Yapay zeka teknolojilerinin günlük yaşamı kolaylaştırmasının yanı sıra, psikolojik riskleri artırdığı ve gerçek toplumsal bağları zayıflattığına dair uyarılar geliyor. Araştırmacı Ali Erdoğan, bu durumun ‘yapay zeka yalnızlığı’ olarak adlandırdığı bir fenomeni ele alıyor ve bağımlılığın ruhsal sorunlara yol açabileceğini vurguluyor.
Yapay zeka uygulamalarının bilgi edinme aracından çıkarak insanların vakit geçirdiği birer ‘dijital figür’ haline gelmesi, psikolojik riskleri de beraberinde getiriyor. Araştırmacı Ali Erdoğan, AA muhabirine yaptığı açıklamada, bu devrimsel gelişmenin gerçek dostlukların yerini almaya başladığını ve toplumsal bağları zayıflattığını belirterek, insanların gerçek ortamlardan kopuşunu hızlandırdığını ifade etti. Erdoğan, ‘Son dönemde insanlar her şeyi yapay zekaya sormaya, onunla sohbet etmeye başladı ve bu şekilde gerçek ortamlardan uzaklaştı. Bu durumu ‘yapay zeka yalnızlığı’ olarak isimlendiriyorum. Yapay zeka ile arkadaş olup gerçek toplumsal etkileşimi kaybeden insanlar oluşmaya başladı.’ dedi ve insanın göz teması, gülümseme gibi ihtiyaçlarının yapay zeka tarafından doldurulamayacağını kaydetti.
SÜREKLİ OLUMLAMA MESAJLARI BİREYİ DUYARSIZLAŞTIRIYOR
Ruhsal sıkıntılar için yapay zekadan destek alma eğilimi, profesyonel terapinin yerini tutamazken, Erdoğan algoritmaların sürekli olumlayıcı dilinin risk oluşturduğunu vurguladı. Erdoğan, yapay zeka uygulamalarının psikoterapi yapamayacağını ve empatik ilişki geliştiremeyeceğini belirterek, ‘Özellikle sürekli kullanılan olumlamalar ve kişiyi övücü ifadeler, bir süre sonra bireyde duyarsızlaşma yapabiliyor. Bu durum yalnızlaşmayı derinleştirerek depresyon ve kaygı bozuklukları gibi ruhsal sorunları önemli ölçüde artırabiliyor. Hatta bu durumun, kişilerin kendine zarar verici davranışlarına da neden olabileceğiyle ilgili uyarılarda bulunuluyor.’ diye konuştu. Ayrıca, sokak oyunlarından tablet çocukluğuna evrilen sürecin yapay zeka ile yetişkinleri de içine alan bir izolasyona dönüştüğünü ve yapay zeka bağımlılığının psikiyatride hastalık adayı olduğunu belirtti.
BAĞIMLILIKTAN KORUNMANIN YOLU GERÇEK ETKİLEŞİM VE ÖLÇÜLÜ KULLANIM
Ali Erdoğan, teknolojik avantajları dışlamamakla birlikte, dijital dünyadan kopup gerçekliğe dönmenin hayati olduğunu ifade etti. Bağımlılıktan korunma yollarını öneren Erdoğan, ‘Kullanım sürelerini dikkatli belirlemek ve kısıtlamalar koymak gerekli. Tüm günümüzü yapay zeka ile geçirmek yerine, onu genellikle işle ilgili veya yardımcı olabilecek konularda kullanmalıyız. Bunun haricinde sosyal etkileşimleri artırmak, arkadaşlarla dışarı çıkmak, spor yapmak ve doğada bulunmak bu bağımlılıktan korunmamızı sağlar. Yapay zeka hayatımızı çok güzel kolaylaştırdı ama hala gerçek zekaya, gerçek insana ve gerçek bir gülümsemeye muhtacız.’ dedi ve bu önerilerin toplumsal izolasyonu önlemede etkili olabileceğini vurguladı.
